vermogensbeheerMarktontwikkelingen 16–30 december
De afgelopen twee weken is de rente op kapitaalmarkt gedaald. De Duitse 5-jaars staatsrente eindigde het jaar 2011 op een ‘all-time-low’ van 0,76%, De rente op obligaties met een lange looptijd daalden minder dan die op obligaties met een korte looptijd. Dit betekent dat de rentecurve is versteild.
De macro-economische data waren gemengd. In de Verenigde Staten waren er wisselende cijfers over de huizenmarkt. Zo stegen de aanvragen voor bouwvergunningen flink, maar werden de verkoopcijfers van bestaande woningen naar beneden bijgesteld. Daarnaast namen de orders voor duurzame goederen en het consumentenvertrouwen toe en was er een onverwacht grote afname van de aanvragen voor een werkloosheidsuitkering. Daartegenover stonden dalingen van het persoonlijke inkomen en de persoonlijke bestedingen van consumenten. In de eurozone waren er meevallers ten aanzien van het ondernemersvertrouwen in Duitsland, de detailhandelsverkopen in Italië en de groei van de export in Spanje en tegenvallers wat betreft het consumentenvertrouwen in de eurozone en de industriële orders in Italië.
De ratingbureau’s deden ook in de laatste weken van het jaar van zich spreken. Fitch meldde de rating van de Verenigde Staten eind 2013 te gaan verlagen als er geen maatregelen worden genomen om het begrotingstekort (van 100% van het Bruto Nationaal Product) te verlagen. De kredietbeoordelaar plaatste de ratings van België, Spanje, Italië, Slovenië, Ierland en Cyprus op ‘negative watch’, wat betekent dat er een kans van ongeveer 50% is dat deze binnenkort worden verlaagd. Fitch zette daarnaast de AAA-rating van de Europese Investeringsbank op ‘negative watch’ en verlaagde het lange-termijn vooruitzicht voor de AAA-rating van Frankrijk (‘negative outlook’). Ook waren er ‘negative watches’ voor 8 Spaanse en 4 Franse banken en voor door de Ierse staat gegarandeerd bankpapier. Moody’s verlaagde de rating van België van Aa1 naar Aa3 en die van Vlaanderen van Aaa naar Aa2, beide met ‘negative outlook’ en waarschuwde het Verenigd Koninkrijk dat haar AAA-rating niet immuun is voor de schuldencrisis.
Er was positief nieuws over Portugal en Italie. Het begrotingstekort van Portugal is in de eerste 11 maanden van het jaar gedaald en het IMF gaf aan dat het land waarschijnlijk geen tweede steunpakket nodig zal hebben. In de laatste dagen van het jaar wist Italië voor in totaal EUR 16 miljard aan staatsleningen te plaatsen op de geld- en kapitaalmarkt. Vooral een veiling van 6-maands papier verliep succesvol. De couponrente bedroeg 3,25%, tegen 6,5% bij de vorige veiling van eind november. Premier Monti meldde dat er geen extra bezuinigingen nodig zijn om het doel van een begrotingsevenwicht in 2013 te halen.
Er was een enorme vraag naar leningen van de nieuwe faciliteit van de ECB, waarbij banken voor een looptijd van 3 jaar kunnen lenen tegen een rente van 1% op jaarbasis. Er deden 523 banken mee voor een totaalbedrag van EUR 489 miljard. Het is niet duidelijk of de banken het geld gebruiken om hun balansen te verstevigen of om er staatsobligaties mee te kopen. Naar verluidt heeft vooral de centrale bank van Spanje haar bankensector opgeroepen om het laatste te doen. De rente op Spaanse staatsobligaties is in ieder geval behoorlijk gedaald. Op 30 december bedroeg de rente op 2-jaars leningen van de Spaanse overheid 3,3%, waar deze op 25 november een hoogtepunt van 6,1% had bereikt. 10-jaars leningen eindigden het jaar op 5,1%, tegen 6,7% op 25 november.
ECB-bestuurders als Draghi en Stark benadrukten wederom dat het opkopen van obligaties door de centrale bank tijdelijk en gelimiteerd in omvang is en dat de bank geen ‘lender of last resort’ is. Een ander bestuurslid, Bini-Smaghi, vertelde echter dat hij vond dat in bepaalde omstandigheden ( bij bijv. deflatiegevaar) interventies op grotere schaal geoorloofd zijn. In Zweden verlaagde de centrale bank de rente met 25 basispunten tot 1,75%. De Riksbank gaf als verklaring geen inflatiedruk te zien en stelde de prognose voor de economische groei in 2012 neerwaarts bij vanwege de ontwikkelingen ten aanzien van de Europese schuldencrisis.
Aandelenkoersen en grondstoffenprijzen stegen de afgelopen twee weken. De creditspreads van landen in de periferie van de eurozone en van Europese financiële ondernemingen namen af. De euro sloot 2011 af onder de 1,30 tegen de dollar.
Publicatiedatum: 3 januari 2012
